Türkiye Solunun En Temel Açmazlarından Biri

 Türkiye solunun en temel açmazlarından biri, kendi ulusuyla kurduğu sorunlu ve mesafeli ilişkidir. Dünyanın başka hiçbir yerinde sol, halkına bu denli yabancılaşmış değildir. Türkiye’de solun önemli bir bölümü, “ulus” kavramını baştan mahkûm ederek siyaset yapabileceğini sanıyor; bunun sonucu olarak da halktan kopuk, dar ve kapalı çevrelerin dışına çıkamıyor.

Oysa dünya solu ulusal hafızayı inkâr etmez. Küba devrimi, halkın onuru ve bağımsızlık bilinci üzerine yükseldi. Fransız solu, cumhuriyet ve laikliği sağa terk etmedi. Chavez, Bolivar üzerinden halkının tarihsel duygularıyla bağ kurdu. Hiçbiri halkına “yanlıştınız” demedi; “ayağa kalkabilirsiniz” dedi.

Türkiye’deki bu yabancılaşmada Kürt hareketinin sol üzerindeki ideolojik hegemonyası önemli bir etken. Kürt hareketi kendi ulusal kimliğini güçlü biçimde sahiplenirken, Türkiye solunun bir kısmı Türk ulusal kimliğini savunmayı gericilik sayar hale geldi. Böylece biri ulusal bilinç inşa ederken, diğeri kendi zeminini inkâr etti.

Sonuçta ulusal egemenlik, bağımsızlık ve cumhuriyet gibi kavramlar savunulacak değerler olmaktan çıkıp sürekli özür dilenen başlıklara dönüştü. Bu dil, solu kitlesel bir halk hareketi olmaktan uzaklaştırdı.

Gerçek bir sol, ne inkârcı ne de teslimiyetçi olur. Kürt meselesinde demokratik bir tutum alırken, aynı anda kendi halkıyla barışık, ulusal bağımsızlığı ve cumhuriyet kazanımlarını savunan bir hat kurabilir. Türkiye solunun ihtiyacı olan şey ulustan utanmak değil, onu özgürleştirme iddiasını yeniden kurmaktır.

Mahmut Aslan 

18 Aralık 2025